तब्येत पाणी

‘हे’ कडधान्ये आरोग्यासाठी सर्वात जास्त फायदेशीर

कडधान्यात प्रथिनं, व्हिटॅमिन, फायबर असतं, हे तर आपल्या वाचनात कित्येकवेळा आलं असेल. पण तरी आपल्या आहारातील महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या कडधान्याकडे आपले दुर्लक्ष होते. आजच्या धकाधकीच्या काळात घराततील जेवणातून कडधान्याची हकालपट्टी झाली आहे. यांच्या अभावामुळे मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होताना दिसत आहे. पण कडधान्ये हे तुम्हाला औषधं आणि शारीरिक दुखण्यापासूनही दूर ठेऊ शकतील हे तुम्ही जाणता का? जाणून घेऊया कडधान्याचे फायदे…

मटकी – मटकी व तिच्या डाळीत कार्बोहायड्रेट, व्हिटॅमिन्स, कॅल्शियम व प्रोटीनयुक्त असतात. कृष्ठरोग व विषमज्वरनाशक असते.

मसूर – रक्तशुद्धी तसेच रक्तवाढीसाठी मसूर डाळीचा उपयोग होतो. जुलाब, खोकला आणि अपचन यावरही मसूरची डाळ लाभदायी असते.

मूग – शिजवलेल्या किंवा भिजवलेल्या मुगात भरपूर पोषक द्रव्ये असतात. कोंब आलेल्या मुगात कॅल्शियम, लोहयुक्त खनिज, प्रोटीन, कार्बोहायड्रेट आणि व्हिटॅमिन्स यांचे प्रमाण अधिक असते. ताप व खोकला असलेल्याा व्यक्तीसाठी मूग लाभदायी आहे.

हरभरे – हरभरे व हरभऱ्याची डाळ किंवा डाळीचं पीठ (बेसन) आपल्या आरोग्यासोबतच केस आणि त्वचेच्या सौंदर्यासाठीही उत्तम आहे. यात कार्बोहायड्रेट, प्रोटीन, कॅल्शियम, लोहयुक्त खनिज व व्हिटॅमिन्स भरपूर प्रमाणात असतात. रक्तदाब, खोकला व कावीळ या आजारावर लाभदायी असते.

उडीद – उडदाची डाळ शरीरासाठी शीत असते. मानवी आहारात तिचा उपयोग करतेवेळी शुद्ध तुपात हिंग टाकून त्याची वाफ द्यावी. मुळव्याध, दमा, पक्षाघात आदी आजार असलेल्यांनी त्यांच्या आहारात उडीद डाळीचा जास्त वापर केला पाहिजे. यातही कार्बोहायड्रेट, व्हिटॅमिन्स, कॅल्शियम व प्रोटीन भरपूर प्रमाणात आढळतात.

तूरडाळ – यात खनिज, कार्बोहायड्रेट, लोहयुक्त खनिज, कॅल्शियम यांचे योग्य प्रमाण असते. तूर डाळ पचण्यास सोपी जाते. लहान बाळांना तूरडाळीचे पाणी पिण्यास देतात. तसेच आजारी व्यक्तीस तूरडाळीची खिचडी खाण्यास देतात. मात्र, दमा व वाताचे आजार असणाऱ्या व्यक्तींना तूरडाळीपासून त्रास होतो.

कडधान्ये जास्त शिजविल्यानंतरही त्याच्यातील पोषक द्रव्ये कायम राहतात. तसेच त्यात भरपूर जीवनसत्वेही असतात.